Trong những năm gần đây, hoạt động của hộ kinh doanh phát triển mạnh mẽ. Các giao dịch điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng phổ biến. Điều này đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức quản lý thuế. Cơ quan thuế đang chuyển sang quản lý dựa trên dữ liệu điện tử. Từ ngày 01/7/2026, Luật Quản lý thuế năm 2025 chính thức có hiệu lực. Chính sách mới tạo ra nhiều thay đổi đối với hộ kinh doanh. Bài viết dưới đây, LawPlus sẽ phân tích những điểm mới quan trọng. Đồng thời, bài viết làm rõ các rủi ro pháp lý mà hộ kinh doanh cần lưu ý.
Table of Contents/Mục lục
1. Luật Quản lý thuế 2025 đã thay đổi căn bản phương thức quản lý thuế đối với hộ kinh doanh
Ngày 10/12/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Quản lý thuế năm 2025. Luật này có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 và thay thế Luật Quản lý thuế năm 2019.Theo Điều 2 Luật Quản lý thuế năm 2025, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng áp dụng của Luật. Các tổ chức, cá nhân kinh doanh trên nền tảng số cũng thuộc phạm vi điều chỉnh. Điều 6 Luật Quản lý thuế năm 2025 quy định nguyên tắc quản lý thuế theo phương thức điện tử. Luật cũng tăng cường kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước. Đồng thời, cơ quan thuế áp dụng phương pháp quản lý rủi ro trong quản lý thuế.
Điều này cho thấy hoạt động của hộ kinh doanh không còn được quản lý chủ yếu bằng phương thức thủ công. Thay vào đó, cơ quan thuế sẽ giám sát bằng dữ liệu điện tử và đối chiếu doanh thu từ nhiều nguồn thông tin khác nhau. Để triển khai Luật Quản lý thuế năm 2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 68/2026/NĐ-CP. Nghị định quy định chi tiết về hồ sơ khai thuế, quản lý doanh thu và cơ chế quản lý thuế điện tử.
Có thể thấy, từ ngày 01/7/2026, cơ chế quản lý thuế đối với hộ kinh doanh đã thay đổi căn bản. Trọng tâm của chính sách mới là doanh thu thực tế và trách nhiệm tự kê khai của người nộp thuế.
2. Cơ chế quản lý doanh thu thực tế và nghĩa vụ kê khai thuế của hộ kinh doanh
Một trong những thay đổi lớn nhất là việc từng bước chấm dứt cơ chế thuế khoán. Hộ kinh doanh sẽ chuyển sang cơ chế tự khai, tự tính và tự nộp thuế.
Theo Điều 13 Luật Quản lý thuế năm 2025, người nộp thuế phải khai thuế, tính thuế và nộp thuế theo quy định. Người nộp thuế cũng phải cung cấp thông tin trung thực và chính xác.
Đối với hoạt động kinh doanh trên môi trường số, việc kê khai được thực hiện bằng phương thức điện tử. Điều này giúp cơ quan thuế theo dõi doanh thu thực tế phát sinh.
Điểm a khoản 5 Điều 8 Nghị định số 68/2026/NĐ-CP quy định hộ kinh doanh có doanh thu trên 01 tỷ đồng phải sử dụng hóa đơn điện tử. Hộ kinh doanh có thể sử dụng hóa đơn điện tử có mã hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.
Đối với hộ kinh doanh mới thành lập, nếu doanh thu lũy kế đạt từ 01 tỷ đồng trở lên thì phải đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử trong thời hạn 30 ngày.
Như vậy, việc nhận thanh toán qua tài khoản cá nhân nhưng không kê khai doanh thu sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý hơn trước đây.
3. Những rủi ro pháp lý mà hộ kinh doanh có thể đối mặt từ ngày 01/7/2026
Việc số hóa dữ liệu giúp cơ quan thuế có thêm nhiều công cụ kiểm tra doanh thu thực tế. Khả năng đối chiếu và phát hiện sai lệch cũng được nâng cao.
Theo Điều 12 Luật Quản lý thuế năm 2025, người nộp thuế phải kê khai trung thực và đầy đủ. Người nộp thuế cũng phải thực hiện chế độ hóa đơn, chứng từ và lưu giữ hồ sơ theo quy định. Hành vi che giấu doanh thu hoặc khai sai nghĩa vụ thuế có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật. Người vi phạm có thể bị truy thu thuế, tính tiền chậm nộp và xử phạt vi phạm hành chính.
Theo điểm b khoản 2 Điều 38 Luật Quản lý thuế năm 2025, cơ quan thuế có quyền kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm. Cơ quan thuế cũng có quyền áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định. Nghị định số 68/2026/NĐ-CP còn tăng cường trách nhiệm giải trình của hộ kinh doanh. Hộ kinh doanh phải lưu giữ chứng từ và cung cấp dữ liệu giao dịch khi cơ quan thuế yêu cầu.
Pháp luật hiện hành không cấm sử dụng nhiều tài khoản thanh toán. Tuy nhiên, việc sử dụng nhiều tài khoản để che giấu doanh thu có thể làm phát sinh rủi ro pháp lý. Hành vi này có thể bị xem xét là khai sai hoặc trốn thuế nếu có đủ căn cứ.
4. Kết luận
Từ ngày 01/7/2026, chính sách quản lý thuế đối với hộ kinh doanh có nhiều thay đổi quan trọng. Cơ chế quản lý mới dựa trên dữ liệu điện tử, hóa đơn điện tử và doanh thu thực tế. Hộ kinh doanh cần chủ động rà soát doanh thu và thực hiện đúng nghĩa vụ kê khai thuế. Việc lưu giữ chứng từ và tuân thủ quy định về hóa đơn điện tử cũng trở nên quan trọng hơn. Đối với hộ kinh doanh có doanh thu lớn hoặc kinh doanh trên nền tảng số, việc chuẩn bị sớm cho các yêu cầu mới là cần thiết. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý và bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật thuế.
